بورس انرژی ایران در یک نگاه

 


ایران به دلیل دارا بودن ذخایر عظیم نفت و گاز همواره از مزیت در بخش انرژی برخوردار بوده اما با این وجود نتوانسته نقش مهمی در تعیین قیمت انرژی منطقه داشته باشد، این در حالی است که کشورهایی بدون برخورداری از ذخایر انرژی سهم بزرگی در تعیین قیمت دارند. از این رو ایجاد یک بورس مستقل در بخش انرژی می تواند علاوه بر کشف قیمت و شفاف سازی بازار، ایران را به عنوان تعیین کننده قیمت انرژی منطقه معرفی کند.البته سالهاست که تفکر ایجاد بورس انرژی به تفکیک نفت و برق وجود داشت اما زمانی که بحث ادغام وزارت نفت و نیرو مطرح شد، مقرر شد به جای تأسیس دو بورس نفت و برق به طور جداگانه، یک بورس به نام بورس انرژی ایجاد شود..


شرکت بورس انرژی ایران با هدف ساماندهی، پذیرش، نظارت و تسهیل انجام معاملات حامل‏های انرژی و اوراق بهادار مبتنی بر حامل‏های انرژی، فراهم آوردن دسترسی غیر تبعیض آمیز و منصفانه اعضاء به بسترهای معاملاتی، همکاری و هماهنگی با نهادهای مالی، شرکتها، سازمان‌هاو نهادهای متولی بازارهای انرژی از جمله وزارتخانه‎های نفت، نیرو و صنعت و معدن و تجارت و شرکت‎های ملی نفت ایران، ملی پالایش و پخش فرآورده‎های نفتی ایران، ملی صنایع پتروشیمی، توانیر، مدیریت شبکه برق ایران، مدیریت منابع آب ایران و سازمان حفاظت محیط زیست و همچنین انجام سایر وظایف محوله در اساسنامه شرکت، در 17/4/1391 با مجوز شورای عالی بورس و اوراق بهادار به عنوان چهارمین بورس رسمی کشور به صورت شرکت سهامی عام تاسیس شده و تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‏نماید.


بر این اساس کلیه حامل‏های انرژی در صورت داشتن سابقه فعالیت قابل اتکاء عرضه‏ کننده در بازار کالای مورد پذیرش، امکان کشف عادلانه قیمت با توجه به میزان عرضه کالا توسط متقاضی و عدم شمول محدودیت‏های قیمت ‏گذاری قانونی و انحصار در عرضه یا تقاضا همچنین ارایه تعهدات مصرح در دستورالعمل پذیرش توسط متقاضی با تصویب هیات پذیرش یا کمیته عرضه بورس انرژی به عنوان کالای اصلی یا مشابه امکان معامله در بورس انرژی را دارند.


در بورس انرژی ایران معاملات در بازار فیزیکی بسته به تعداد عرضه‏ کنندگان در یک نماد معاملاتی و شرایط عرضه به سه روش حراج حضوری، معاملات تمام الکترونیکی و عرضه یکجا انجام می‏پذیرد. معاملات در بازار مشتقه نیز به صورت تمام الکترونیکی انجام می‏پذیرد.




تقسیم بندی بازارها

 


بورس انرژی دارای سه بازار فیزیکی، مشتقه و فرعی می باشد.که هر بازار می تواند دارای رینگ های داخلی و بین المللی باشد. بازار فیزیکی شامل سه تابلوی برق، نفت و گاز، و تابلوی سایر حامل‌های انرژی و بازار مشتقه شامل سه تابلوی قرارداد سلف موازی استاندارد، قرارداد آتی و قرارداد اختیار معامله می باشد.



کالاهای قابل پذیرش در بورس انرژی:

 


انواع نفت خام، انواع نفت سفید، انواع زغال سنگ و زغال چوب، نفت کوره و مازوت، قطران، انواع گازهای طبیعی، کلیه میعانات گازی، کلیه حلال ها، انواع گازوییل، متانول، انواع نفتا، انواع بنزین، اتانول، آیزوریسایکل، انواع سوخت جت، آیزوفید ها، هیدروژن، اکستراکت، گاز مایع، انواع برش های سنگین و انواع لایت اند.



مزایای پذیرش و معامله در بورس انرژی ایران

 


معافیت مالیاتی : بر اساس ماده 6 قانون توسعه ابزارهای نوین مالی، 10 درصد از مالیات بر در‎آمد حاصل از فروش کالاهایی که در بورس های کالایی پذیرفته شده و به فروش می‎رسد از بخشودگی مالیاتی برخوردارند.


معافیت از تشریفات مزایده و مناقصه: بر اساس ماده 17 قانون توسعه ابزار‎های مالیاتی جدید و بندهای قوانین بودجه سنواتی خرید و فروش کالاهای پذیرفته شده در بورس‎های کالایی که با رعایت مقررات حاکم بر این بورس ها مورد داد و ستد قرار می‎گیرند توسط وزارتخانه‎ها و دستگاه‎های دولتی و عمومی واجرایی نیاز به برگزاری مناقصه یا مزایده و تشریفات مربوط به آنها ندارد.


* امکان بازاریابی و عرضه محصولات در رینگ داخلی و بین‎الملل از طریق شبکه کارگزاران عضو و سامانه‎های معاملاتی بورس انرژی


* امکان تأمین کالاهای مورد نیاز از طریق ساز و کار شفاف و منصفانه بورس انرژی


* امکان تأمین مالی و پوشش ریسک عرضه‎کنندگان از طریق ابزارهای مالی موجود در بورس انرژی


* امکان پوشش ریسک و تأمین کالاهای مورد نیاز مصرف‎کنندگان برای دوره‎های زمانی مختلف


* کاهش هزینه‎های معاملاتی برای مشتریان در مقایسه با معامله در خارج از بورس (شامل هزینه‎های عقد قرارداد، بازاریابی و ...)


* کاهش ریسک‎های معاملاتی از جمله ریسک عدم ایفای تعهدات طرفین و ...


* وجود قراردادهای استاندارد و مشخص همچنین تضمین استاندارد بودن و کیفیت کالاهای مورد معامله دربورس


* برخورداری ازچارچوب مقرراتی جامع در حوزه پذیرش، معاملات، ثبت و سپرده‎گذاری و تسویه پایاپای کالاها و اوراق بهادار مبتنی بر کالا




کارمزدها

 



شرح  کارمزد خرید(درصد) سقف کارمزد خرید کارمزد فروش(درصد) سقف کارمزد فروش
شرکت بورس انرژی 0/04 100،000،000  0/04  100،000،000
شرکت سپرده گذاری مرکزی 0/025 100،000،000  0/025  100،000،000
شرکت مدیریت فناوری 0/015 100،000،000  0/015  100،000،000
سازمان بورس و اوراق بهادار 0/032 80،000،000  0/048  120،000،000
شرکت کارگزاری 0/15 100،000،000  0/15  100،000،000
جمع 0/262 480،000،000  0/278  520،000،000


خدمات شرکت کارگزاری تدبیرگران فردا در حوزه بورس انرژی

 


شرکت کارگزاری تدبیرگران فردا مجوز فعالیت در سه بازار فیزیکی، مشتقه و فرعی و در تابلوی برق، نفت و گاز، سایر حامل‌های انرژی، قرارداد سلف موازی استاندارد، قرارداد آتی و قرارداد اختیار معامله را داراست.


همچنین این شرکت در شهرهای مشهد، قم، تبریز، یزد، قزوین، ارس و زنجان دارای نمایندگی و شعب بوده که آماده خدمات رسانی به مشتریان محترم میباشد.